In 2025 kent schone energie wereldwijd een sterke groei, maar het tegenstrijdige Amerikaanse beleid is een verborgen zorg.

2025 Wereldwijde Schone Energie Sterke Groei, Amerikaans Beleid Tegenstroom Vormt Zorg

De wereldwijde schone energie blijft in 2025 een sterke groei doormaken, maar de verschuiving van het Amerikaanse energiebeleid naar fossiele brandstoffen werpt een schaduw over de mondiale decarbonisatie-inspanningen. Volgens het *Statistical Review of World Energy*, gepubliceerd door het Energy Institute in samenwerking met Ember, KPMG en Kearney, is hernieuwbare energie voor het eerst de grootste bron van groei in de totale energievoorziening (TES) geworden. Deze prestatie vindt plaats in een periode zonder economische recessie en is een mijlpaal.

Achtergrond van de Sector

Het wereldwijde energiesysteem bevindt zich in een diepgaande transitie. Hoewel fossiele brandstoffen nog steeds 86% van de TES uitmaken, overtreft de incrementele bijdrage van hernieuwbare energie nu alle fossiele energiebronnen. In 2025 groeide de wereldwijde TES met 1,7%, waarbij alle belangrijke energiebronnen recordhoogtes bereikten. Zonne-energie sprong eruit, goed voor meer dan 70% van de toename van 3,3 exajoule (EJ) aan hernieuwbare energie. Ter vergelijking: olie en gas droegen respectievelijk 2,5 EJ en 2,4 EJ bij, terwijl steenkool slechts met 1,1 EJ toenam.

De transformatie van de elektriciteitssector versnelt. In april 2025 overtrof de elektriciteitsproductie uit wind en zon voor het eerst die uit aardgas, met 22% van de wereldwijde opwekking tegenover 20% voor gas. Deze trend laat zien dat hernieuwbare energie de ruggengraat van het elektriciteitssysteem aan het worden is.

Huidige Ontwikkelingen

De groei van schone energie wordt voornamelijk gedreven door zonne-energie. De wereldwijde geïnstalleerde zonne-energiecapaciteit blijft stijgen, waarbij kostenverlagingen en beleidsondersteuning de belangrijkste drijvende krachten zijn. Windenergieprojecten vorderen gestaag, met vooruitgang op het gebied van offshore wind in Europa en Azië. De uitrol van energieopslagsystemen versnelt om de fluctuaties van intermitterende hernieuwbare energiebronnen in balans te brengen.

Het Amerikaanse beleidsklimaat vertoont echter een duidelijke ommekeer. Na de tweede machtsgreep van de regering-Trump heeft de VS zich snel teruggetrokken uit het Akkoord van Parijs, subsidies voor hernieuwbare energie verlaagd en de regulering van fossiele brandstoffen versoepeld. Volgens onderzoek van Wood Mackenzie werden in 2025 op federaal grondgebied projecten voor hernieuwbare energie met een capaciteit van 7 GW geannuleerd of stilgelegd, en lopen nog eens 92 GW aan projecten risico als gevolg van strenger overheids toezicht. De totale investeringen die hierdoor worden getroffen, bedragen meer dan 121 miljard dollar en omvatten zonne-energie, windenergie en energieopslag.

Tegelijkertijd heeft de VS de *One Big Beautiful Bill Act* aangenomen, die bijna 40 miljard dollar aan nieuwe federale subsidies toevoegt ter ondersteuning van olie, gas en steenkool, met een extra jaarlijkse toename van 4 miljard dollar in het komende decennium. De bestaande subsidies voor fossiele brandstoffen bedragen al meer dan 300 miljard dollar per jaar. Als gevolg hiervan steeg de Amerikaanse export van vloeibaar aardgas (LNG) met 27%, nam het steenkoolverbruik met 10% toe en bereikte de olieproductie 21,1 miljoen vaten per dag, bijna evenveel als de productie van Rusland en Saoedi-Arabië samen.

De wereldwijde energiegerelateerde CO2-uitstoot steeg nog steeds met 1,1% tot 35,8062 miljard ton. De VS was verantwoordelijk voor meer dan een derde van de emissietoename, namelijk 152,3 miljoen ton, vier keer zoveel als China. In de voorgaande tien jaar daalde de Amerikaanse uitstoot gemiddeld met 0,7% per jaar, maar die trend is nu gekeerd.

Impact op het Energiesysteem### Impact op het energiesysteem

De beleidswijziging van de Verenigde Staten heeft meerdere gevolgen voor de wereldwijde energietransitie. Ten eerste, als grootste economie en grootste uitstoter, leidt de uitbreiding van fossiele brandstoffen in de VS direct tot een stijging van de wereldwijde koolstofuitstoot, waardoor het behalen van de doelen van het Akkoord van Parijs wordt ondermijnd. Ten tweede neemt het investeringsrisico voor hernieuwbare energie toe; 121 miljard dollar aan projecten wordt bedreigd, wat de technologische uitrol en kostendaling kan vertragen. Daarnaast verandert de explosieve groei van de Amerikaanse LNG-export de wereldwijde gasmarktstructuur en beïnvloedt het de energie-importafhankelijkheid van Europa en Azië.

De ontwikkeling van schone energie in andere regio's van de wereld staat echter niet stil. China, de EU en India blijven de capaciteit voor hernieuwbare energie uitbreiden. Het Internationaal Energieagentschap (IEA) voorspelde eerder dat de wereldwijde geïnstalleerde capaciteit voor hernieuwbare energie vóór 2030 kan verdubbelen; dit doel blijft haalbaar.

Uitdagingen

De grootste uitdaging op dit moment is de beleidsinstabiliteit van de VS. De terugtrekking op federaal niveau kan leiden tot een verschil in aanpak tussen staten en particuliere investeringen. Sommige staten, zoals Californië en New York, blijven vasthouden aan doelen voor schone energie, maar het algemene investeringsklimaat verslechtert. Daarnaast zijn knelpunten in het transmissienetwerk, onvoldoende opslagcapaciteit en financieringsdruk voor projecten wereldwijd wijdverbreid.

Oceaanenergie als opkomende sector blijft onderbelicht. Volgens onderzoek van Ocean Energy Europe kunnen golf- en getijdenenergie wereldwijd 13% van de elektriciteitsvraag dekken, en in de VS zelfs 40%. Hoewel de VS en de EU eerder bijna 1 miljard dollar in onderzoek en ontwikkeling hebben geïnvesteerd, is de beleidsondersteuning stilgevallen en verloopt de commercialisering traag. Technologische rijpheid en kosten blijven de belangrijkste obstakels voor oceaanenergie.

Toekomstperspectief

In de komende 5-20 jaar zal de wereldwijde energiestructuur blijven veranderen. Het aandeel van hernieuwbare energie zal gestaag toenemen, maar de snelheid van de uitfasering van fossiele brandstoffen hangt af van beleidsinspanningen en technologische doorbraken. De VS kan na de presidentsverkiezingen van 2028 het beleid opnieuw aanpassen, maar de reeds veroorzaakte uitstoot en investeringsverliezen zijn moeilijk te herstellen. China en de EU zullen de leiding blijven houden in de productie en uitrol van schone energie.

Wat betreft investeringstrends: de wereldwijde investeringen in schone energie zullen naar verwachting in 2030 de 2 biljoen dollar overschrijden, maar het Amerikaanse aandeel kan dalen. Koolstofmarkten en koolstofgrenscorrectiemechanismen (zoals de EU-CBAM) zullen de handel in koolstofintensieve producten versnellen. Wat technologische richtingen betreft, zullen batterijopslag, groene waterstof en slimme netwerken de speerpunten zijn.

Oceaanenergie kan, indien ondersteund door beleid, na 2030 commercieel worden. Op korte termijn blijven zonne- en windenergie echter de belangrijkste groeimotoren. Het wereldwijde energiesysteem ondergaat een ongekende transformatie, met zowel uitdagingen als kansen.