MIT-onderzoek: meeste schone-energieprestaties van IRA blijven onder OBBBA grotendeels behouden

Inleiding

Op 8 juli 2026 publiceerde het Centrum voor Energie- en Milieubeleidsonderzoek van het Massachusetts Institute of Technology (MIT) een onderzoeksrapport waaruit blijkt dat, hoewel de *One Big Beautiful Bill Act* (OBBBA) een aantal belastingkredieten voor schone energie heeft vervroegd beëindigd, naar schatting ongeveer 74% van de schone elektriciteitscapaciteit die oorspronkelijk werd verwacht onder de *Inflation Reduction Act* (IRA) nog steeds gerealiseerd kan worden. Deze bevinding biedt een belangrijke kwantitatieve evaluatie voor de energietransitie in de VS: hoewel beleidswijzigingen enige terugval veroorzaken, wordt de basistrend van de uitbreiding van schone energie niet volledig tenietgedaan.

Sectorachtergrond

De *Inflation Reduction Act*, die in 2022 werd ondertekend, wordt algemeen beschouwd als de grootste klimaatinvesteringswet in de Amerikaanse geschiedenis en biedt langetermijnbelastingkredieten en financiële steun voor onder meer windenergie, zonne-energie, energieopslag en waterstof. In 2025 bracht de *One Big Beautiful Bill Act* echter verschillende wijzigingen aan in de IRA, waaronder het verplaatsen van de uiterste datum voor het verkrijgen van het 48E-investeringsbelastingkrediet en het 45Y-productiebelastingkrediet voor wind- en zonne-energie-installaties: projecten moeten voor 4 juli 2025 van start zijn gegaan om in aanmerking te komen voor 'safe harbor'-bescherming, anders moeten ze uiterlijk op 31 december 2027 operationeel zijn. Daarentegen kunnen technologieën zoals batterijopslag en geothermische energie tot 2034 blijven genieten van 100% belastingkrediet.

Deze beleidswijziging heeft in de sector geleid tot bezorgdheid over een vertraging van de uitrol van schone energie. Verschillende analysebureaus voorspelden eerder dat de prijzen van stroomafnameovereenkomsten (PPA's) voor wind- en zonne-energie zouden stijgen als gevolg van de verkorte termijnen voor belastingkredieten. Tegen deze achtergrond biedt de kwantitatieve evaluatie van het MIT een cruciale referentie voor het begrijpen van de werkelijke impact.

Huidige ontwikkelingen

Het MIT-onderzoeksrapport is geschreven door voormalig onderzoeksassistent Lily Bermel (nu gasthoogleraar aan het Center on Global Energy Policy van Columbia University). Het onderzoek vergelijkt het oorspronkelijke traject van de IRA met het scenario na implementatie van de OBBBA en leidt tot de volgende belangrijke conclusies:

• Behoud van schone elektriciteitscapaciteit: In het OBBBA-scenario bereikt de nieuw toegevoegde schone elektriciteitscapaciteit tussen 2025 en 2035 67% tot 74% van die in het IRA-scenario; het aandeel van de emissiereductievoordelen ligt in de buurt van dit percentage.
• Zonne-energie en opslag veerkrachtiger: Het behoudspercentage van nutsgebonden zonne-energie en batterijopslag ligt boven de 80% (wat betreft elektriciteitsproductie), waarbij opslag het minst wordt getroffen door het beleid.
• Windenergie op land zwaar getroffen: Slechts 52% van de elektriciteitsproductie en 47% van het geïnstalleerde vermogen wordt behouden, omdat deze technologie het meest gevoelig is voor belastingkredieten.
• Veranderingen in fossiele brandstofopwekking: Het geïnstalleerde vermogen van fossiele brandstoffen verschilt "nauwelijks" tussen de twee scenario's, maar de elektriciteitsproductie uit fossiele brandstoffen ligt in het OBBBA-scenario ongeveer 19% hoger dan in het IRA-scenario, voornamelijk doordat de uitfasering van bestaande kolencentrales vertraagt. De aardgascapaciteit is in het IRA-scenario feitelijk 3% hoger dan in het OBBBA-scenario, wat de steun van de IRA aan technologieën zoals koolstofafvang bij aardgas weerspiegelt.Het rapport wijst er met name op dat de kloof tussen de twee scenario’s "in wezen beperkt" is, omdat de gevolgen voornamelijk van de vraagzijde komen (veranderingen in belastingkredieten), terwijl beide scenario’s te maken hebben met dezelfde aanbodzijde-beperkingen – namelijk de snelheidslimiet voor vergunningverlening, locatiekeuze, bouw en aansluiting van schone energieprojecten.

Impact op het energiesysteem

Elektriciteitsvoorziening en betrouwbaarheid In het OBBBA-scenario neemt de snelheid van nieuwe hernieuwbare energie af, maar de sterke behoud van batterijopslag helpt de flexibiliteit van het elektriciteitsnet te behouden. De afname van onshore windenergie kan er echter toe leiden dat in sommige regio’s (vooral in landelijke staten met een rijke windenergiebronnen) het aandeel schone elektriciteit daalt, wat de regionale emissiereductievoortgang beïnvloedt.

Koolstofemissiepaden Het rapport schat dat het OBBBA-scenario in vergelijking met het IRA-scenario zal leiden tot een toename van ongeveer 19% in de cumulatieve koolstofemissies van de elektriciteitssector tussen 2025-2035. De vertraagde uittreding van kolencentrales is de belangrijkste reden. Desondanks, omdat het aandeel van schone energie in de totale elektriciteitsproductie nog steeds aanzienlijk hoger is dan in het scenario zonder IRA, is de algehele reductietrend niet omgekeerd.

Elektriciteitskosten Vermindering van belastingkredieten zal de genivelleerde kosten van elektriciteit (LCOE) voor nieuwe wind- en zonne-energieprojecten verhogen, en de PPA-prijzen vertonen al stijgende signalen. Maar het MIT-rapport benadrukt dat aanbodzijde-beperkingen (zoals transmissieknelpunten) mogelijk een blijvender effect op de kosten hebben.

Uitdagingen

De echte uitdaging is de aanbodzijde-bottleneck Rapportauteur Bermel stelt duidelijk: "Zelfs als het IRA-traject wordt voortgezet, maken transmissie- en andere aanbodzijde-obstakels het moeilijk om de voorspellingen volledig te realiseren." Momenteel is de wachtrij voor aansluiting op het Amerikaanse elektriciteitsnet zwaar opgelopen, met een gemiddelde wachttijd van meer dan 4 jaar voor nieuwe projecten. Vergunningshervorming en transmissie-uitbreiding zijn dringender beperkende factoren geworden dan belastingbeleid.

Beleidsonzekerheid blijft Na de goedkeuring van de OBBBA-wet wordt de sector geconfronteerd met kortere planningsvensters. Sommige ontwikkelaars kunnen geplande projecten uitstellen of annuleren, vooral in de windenergiesector. Bovendien drukken de uitvoerende acties van de Trump-regering – waaronder bevriezing van vergunningen, stopzettingsbevelen, onderzoeken en tarieven – de daadwerkelijke uitrolsnelheid verder omlaag.

Grondstoffen- en toeleveringsketenproblemen Veranderingen in belastingkredieten lossen de handelswrijvingen voor zonnepanelen, windturbinebladen en batterijmaterialen niet direct op. Tariefbeleid kan de apparatuurkosten blijven verhogen en een deel van de voordelen van de IRA ondermijnen.

Toekomstverwachting

De komende 5-10 jaar (2027-2035) MIT-onderzoek verwacht dat, ondanks de tegenslag door OBBBA, de investeringen in schone energie zullen blijven groeien, zij het in een lager tempo dan het oorspronkelijke IRA-traject. Batterijopslag en zonne-energie zullen de nieuwe geïnstalleerde capaciteit domineren, terwijl onshore windenergie mogelijk hogere elektriciteitsprijzen of innovatief beleid nodig heeft om te herstellen. De rol van aardgas als piekstroombron kan blijven bestaan, maar de uittreding van kolen zal versnellen.

Langetermijnvooruitzichten (2035-2045) Als de aanbodzijde-bottlenecks worden verlicht – met name door vergunningshervorming en uitbreiding van interregionale transmissie – zal de uitrol van schone energie aanzienlijk versnellen.### Langetermijnvooruitzicht (2035-2045) Als de knelpunten aan de aanbodzijde worden verlicht – met name door vergunningshervormingen en uitbreiding van interregionale transmissielijnen – zal de uitrol van schone energie aanzienlijk versnellen. Het rapport stelt: "Het wegnemen van aanbodzijdebelemmeringen zal het plafond verhogen, de uitrolsnelheid snel verbeteren en de kosten verlagen." In het toekomstige mondiale energielandschap kunnen de voordelen van de VS in de productie van schone energie worden ondermijnd als ze niet tegelijkertijd de vergunnings- en netbeperkingen wegneemt.

Beleidsaanbevelingen - Het Congres moet prioriteit geven aan bipartizane vergunningshervormingen, en de milieu-evaluatie- en netaansluitingsprocessen vereenvoudigen. - De federale overheid moet met de staten coördineren om de planning van hoogspanningsleidingcorridors te versnellen, ter ondersteuning van de interregionale integratie van hernieuwbare energie. - Voor de zwaarst getroffen windenergiesector op land kan worden overwogen een tijdelijke ondersteuningsmechanisme op te zetten (zoals gerichte leningen of veilingen) om de industriële basis in stand te houden.

Conclusie

Het onderzoek van MIT geeft een belangrijke signaal: hoewel beleidsvolatiliteit een zekere impact heeft op investeringen in schone energie (vooral windenergie), is de fundamentele basis van de Amerikaanse energietransitie niet veranderd. De economische voordelen van zonne-energie en opslag zijn al concurrerend op de markt, en belastingkredieten fungeren meer als versneller dan als motor. De echte knelpunten liggen op het gebied van netwerken en vergunningen – alleen door de aanbodbeperkingen vanuit een systeemperspectief aan te pakken, kan worden gewaarborgd dat de langetermijnvoordelen van de IRA niet worden tenietgedaan door politieke cycli.